Μαιευτική Φροντίδα Νεογνού στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ)

Κωδικός Μαθήματος:

Μ-6020

Semester:

ΣΤ' Εξάμηνο

Κατηγορία:

Υποχρεωτικά ( ΜΕ )

Ώρες:

3 Θεωρία +3 Κλινική Άσκηση+1 Ασκήσεις Πράξεις

Μονάδες ECTS:

8

Καθηγητές Μαθήματος

Νάνου Χριστίνα

Περίγραμμα

ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ & ΣΗΜΕΙΟΛΟΓΙΑ

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ

ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΛΟΧΕΙΑΣ

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Το μάθημα προσφέρει βασικές και εξειδικευμένες γνώσεις  που αφορούν στο πεδίο της νεογνολογικής φροντίδας και συγκεκριμένα της νεογνολογικής εντατικής φροντίδας, που παρέχεται από μαία στα νεογέννητα που εισάγονται και νοσηλεύονται της Μονάδες Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (πρόωρα και νοσούντα νεογνά). Η ύλη του μαθήματος βασίζεται σε επιστημονικώς τεκμηριωμένη γνώση που εφοδιάζει επαρκώς τον φοιτητή, ώστε να δύναται να προσεγγίσει επιστημονικά το συγκεκριμένο πεδίο. Στόχος του μαθήματος είναι να εφοδιάσει τον/την  φοιτητή/τρια  με επιστημονική γνώση και κλινικές δεξιότητες και ικανότητες, ώστε να είναι σε θέση να εφαρμόσει εξειδικευμένη φροντίδα στο πρόωρο και πάσχον νεογνό που νοσηλεύεται σε όλα τα επίπεδα της ΜΕΝΝ. Ειδικότερα, ο φοιτητής θα μπορέσει να γνωρίσει το ιδιαίτερο και εξειδικευμένο περιβάλλον της ΜΕΝΝ και τον τρόπο που αυτό επιδρά στην ανάπτυξη του πρόωρου νεογνού. Της, ο φοιτητής εκπαιδεύεται με τέτοιον τρόπο ώστε να είναι σε θέση να αξιολογεί την κλινική κατάσταση του νοσηλευόμενου νεογνού και να παρέχει φροντίδα, περιποίηση και σίτιση σε της της κατηγορίες των πρόωρων νεογνών, καθώς και σε όσα νεογνά πάσχουν από κάποιο νόσημα ή συγγενή ανωμαλία ή κατατάσσονται στα υψηλού κινδύνου νεογνά ή νοσηλεύονται προληπτικώς στη ΜΕΝΝ. Παράλληλα, ο φοιτητής εκπαιδεύεται στην προετοιμασία και χορήγηση φαρμάκων στα νοσηλευόμενα νεογνά, σε τεχνικές αιμοληψίας και φλεβοκέντησης, στην προεγχειρητική και μετεγχειρητική νεογνική φροντίδα, στην περιποίηση τραυμάτων και την προετοιμασία παρακεντήσεων και μικροεπεμβάσεων. Ο/η φοιτητής/τρια θα γνωρίσει της βασικές αρχές της οξυγονοθεραπείας και θα δύναται να αξιολογήσει και να παρέχει φροντίδα σε νεογνά που υποστηρίζονται αναπνευστικώς (διασωληνωμένα ή μη). Της, θα είναι σε θέση να συμμετέχει στην εφαρμογή κατευθυντήριων οδηγιών για την προώθηση του μητρικού θηλασμού, την πρόληψη των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων, καθώς και την εφαρμογή των πρωτοκόλλων για το σκοπό αυτό, την διαχείριση των ηθικών διλημμάτων, την αντιμετώπιση του πόνου, τη διαχείριση της νεογνικής απώλειας, την ανάπτυξη δεσμού γονέα-παιδιού, καθώς και πρωτοκόλλων που αποσκοπούν στην προώθηση και καθιέρωση της βέλτιστης αναπτυξιακής φροντίδας με τη συμμετοχή της οικογένειας στην φροντίδα των νεογνών. Ακόμη, ο φοιτητής εκπαιδεύεται στη διακομιδή των πρόωρων και πασχόντων νεογνών, τον επανέλεγχο των νεογνών υψηλού κινδύνου, την κατ’ οίκον φροντίδα της, αλλά και την υποστήριξη και εκπαίδευση των γονέων τόσο μέσα στη ΜΕΝΝ όσο και κατά την επιστροφή στο σπίτι.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο/η  φοιτητής /τρια  θα:

  • Είναι σε θέση να εφαρμόσει της βασικές αρχές της νεογνικής εντατικής φροντίδας και νοσηλείας.
  •  Έχει αποκτήσει της απαραίτητες γνώσεις και κλινικές δεξιότητες, ώστε να δύναται να παράσχει εξειδικευμένη φροντίδα και νοσηλεία σε όλα τα πρόωρα νεογνά, όσα πάσχουν από κάποια νόσο ή συγγενή ανωμαλία ή θεωρούνται υψηλού κινδύνου ή νοσηλεύονται προληπτικώς στη ΜΕΝΝ.
  • Είναι σε θέση να αναγνωρίζει, να αξιολογεί και να παρεμβαίνει σε κρίσιμες καταστάσεις στη ΜΕΝΝ.
  • Είναι σε θέση να αξιολογεί και να παρέχει άμεση φροντίδα σε νεογνά με περιγεννητική  ασφυξία, καθώς και να εφαρμόζει καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση.
  • Είναι σε θέση να υποστηρίξει, εμψυχώσει και εκπαιδεύσει της γονείς των πρόωρων και νοσούντων νεογνών τόσο κατά την παραμονή της στη ΜΕΝΝ όσο και κατά την επιστροφή της στο σπίτι.

Γενικές ικανότητες

Λήψη αποφάσεωνΑναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών

Αυτόνομη εργασία

Ομαδική εργασία

Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον

Παράγωγή νέων ερευνητικών ιδεών

Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα

Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας

Άσκηση κριτικής

Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης

Ανάληψη πρωτοβουλιών

Υπευθυνότητα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Θεωρητικό μέρος

  • Ταξινομήσεις νεογνών – Ορισμοί – Νεογνό υψηλού κινδύνου. ΜΕΝΝ – Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας (ΜΑΦ) ή Μονάδα Ενδιάμεσης Νοσηλείας – Τμήμα Προώρων. Σχεδιασμός , οργάνωση και στελέχωση –  Κριτήρια εισαγωγής (πρωτόκολλα) στα διάφορα επίπεδα νοσηλείας και εξοπλισμός.
  • Περιβαλλοντικοί παράγοντες που επιβαρύνουν το πρόωρο και πάσχον νεογνό στη ΜΕΝΝ. Θερμορύθμιση. Τρόποι απώλειας θερμότητας. Θερμοουδέτερο περιβάλλον. Υποθερμία-Υπερθερμία (προστασία-αντιμετώπιση).
  • Φροντίδα και περιποίηση νεογνού στη ΜΕΝΝ (διασωληνομένου ή μη). Τεχνική αναρρόφησης εκκρίσεων. Τοπικό πλύσιμο. Προετοιμασία και χορήγηση διατροφής (τοποθέτηση ρινογαστρικού, στοματογαστρικού και κεντρικου φλεβικού καθετήρα, εντερική και παρεντερική σίτιση). 
  • Τεχνικές αιμοληψίας και φλεβοκέντησης. Φροντίδα ενδαγγειακών (φλεβικών και αρτηριακών) καθετήρων (κετρικών & περιφερειακών). Προετοιμασία και συμμετοχή σε παρακεντήσεις και μικροεπεμβάσεις (λήψη εγκεφαλονωτιαίου υγρού, υπερηβική παρακέντηση ουροδόχου κύστεως, χορήγηση αίματος, αφαιμαξομετάγγιση και περιτοναϊκή κάθαρση).
  • Προετοιμασία και χορήγηση φαρμάκων (ενδοφλέβιων, υποδόριων, ενδομυϊκών). Υπολογισμός δόσεων.
  • Οξεοβασική ισορροία. Υγρά και ηλεκτρολύτες.
  • Οξυγονοθεραπεία (ενδείξεις, μορφές, οδηγίες). Διασωλήνωση – Συνεχής θετική πίεση αεροφόρων οδών – Αναπνευστική υποστήριξη (αερισμός με ασκό και μηχανικός αερισμός). Συνεχής παρακολούθηση (Monitoring) της οξυγόνωσης και του αερισμού.
  • Παροχή φροντίδας σε νεογνό με περιγεννητική ασφυξία. Αρχές καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ).
  • Παροχή φροντίδας σε νεογνό με:

Νεογνικές λοιμώξεις. Συγγενείς λοιμώξεις νεογνού.

Διαταραχές πήξης-μετάγγιση αίματος [αιμολυτική νόσο-υπερχολερυθριναιμία (αίτια, φωτοθεραπεία, αφαιμαξομετάγγιση, συνέπειες)]. Αιματολογικά προβλήματα

Καθυστέρηση της ενδομήτριας ανάπτυξης, προωρότητα, χαμηλού βάρους γέννησης.

Σύνδρομο Αναπνευστικής Δυσχέρειας.

Νευρολογικές διαταραχές (σπασμοί, υποτονικό νεογνό, εγκεφαλική βλάβη).

Καρδιακά νοσήματα.

Νεφρικές διαταραχές.

Γαστρεντερικές διαταραχές.

Ενδοκρινολογικά προβλήματα (μεταβολισμός γλυκόζης, νεογνό διαβητικής μητέρας, θυεροειδοπάθειες κ.α.).

Συγγενείς διαμαρτίες.

Μαιευτικές κακώσεις.

Παράταση κύησης.

Σύνδρομο στέρησης (μητέρα χρήστρια ουσιών)

Οροθετική (ΗΙV) μητέρα.

Προεγχειρητική και μετεγχειρητική φροντίδα νεογνού. Περιποίηση τραυμάτων και στομίων.

  • Η αίσθηση του πόνου στα νεογνά. Πρόληψη και τεχνικές αντιμετώπισης του – Επιπλοκές. Πρωτόκολλα παρηγορητικής αγωγής. Νεογνικός θάνατος. Διαχείριση της απώλειας.
  • Η συμμετοχή της οικογένειας στη ΜΕΝΝ. Πρωτόκολλα εξατομικευμένης αναπτυξιακής φροντίδας με επίκεντρο την οικογένεια. Ο ρόλος και οι ανάγκες των γονέων – ο υποστηρικτικός ρόλος των μαιών.
  • Προαγωγή του μητρικού θηλασμού της ΜΕΝΝ. Υποστήριξη μητέρων. Τράπεζα γάλακτος.
  • Διακομιδή νεογνών. Επανέλεγχος (follow up) νεογνών υψηλού κινδύνου.
  • Κατ’ οίκον φροντίδα και αξιολόγηση πρόωρου και πάσχοντος νεογνού. Υποστήριξη του μητρικού θηλασμού στο σπίτι. Συμβουλευτική και υποστήριξη των γονέων.

Κλινικό μέρος

Οι φοιτητές/τριες θα εκπαιδεύονται σε Μονάδες Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ) και Μονάδες Αυξημένης Φροντίδας Νεογνών (ΜΑΦ) σε Μαιευτήρια και Παιδιατρικά Νοσοκομεία, προκειμένου να αποκτήσουν της απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για την παροχή εντατικής φροντίδας σε πρόωρα και νοσούντα νεογνά, που σχετίζονται με όλα τα ανωτέρω, της:

  1. Λήψη και καταγραφή ζωτικών σημείων, φροντίδα δέρματος νεογνών, θερμομέτρηση, κλπ.
  2. Χορήγηση  φαρμακευτικής  αγωγής  ΙΜ, ΙV, υποδόρια, peros.
  3. Φλεβοκέντηση  για λήψη αίματος, λήψη τριχοειδικού αίματος, φροντίδα κεντρικών γραμμών, φροντίδα  στομίων.
  4. Προετοιμασία για παρακεντήσεις, καθετηριασμούς και μικροεπεμβάσεις.
  5. Λειτουργία, χρήση και συντήρηση μηχανημάτων υποστήριξης της αναπνοής.
  6. Τεχνική της ανάνηψης – διασωλήνωσης.
  7. Εντερική – παρεντερική σίτιση (τοποθέτηση ρινογαστρικού και στοματογαστρικού καθετήρα).
  8. Καθοδήγηση, υποστήριξη και εκπαίδευση μητέρων στον Μητρικό Θηλασμό.
  9. Εφαρμογή  μέτρων  πρόληψης  λοιμώξεων και διαχείρησης λοιμώξεων (της καταγραφή λοιμώξεων, αντιβιοτικών, εφαρμογή πρωτοκόλλων κ.α.).
  10. Φροντίδα σε νεογνό που λαμβάνει αναπνευστική υποστήριξη.
  11. Νοσηλευτική φροντίδα πρόωρου νεογνού.
  12. Νοσηλευτική φροντίδα νεογνού σε  φωτοθεραπεία.
  13. Νοσηλευτική φροντίδα νεογνού με χειρουργικό, ορθοπαιδικό, καρδιολογικό  πρόβλημα, κ.α.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Τρόπος παράδοσης 

Πρόσωπο με πρόσωπο

Χρήση τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνιών

  • Χρήση Η/Υ (Power point presentations)
  • Υποστήριξη μαθησιακής διδασκαλίας μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class.
  • Κλινική  άσκηση  των φοιτητριών/των  σε   Μονάδες Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών)ΜΕΝΝ)  και Μονάδες Αυξημένης Φροντίδας (ΜΣΦ)  νεογνών-βρεφών που λειτουργούν σε  Μαιευτηρία, γενικά νοσοκομεία και Παιδιατρικά Νοσοκομεία, όπου νοσηλεύονται τα πρόωρα και νοσούντα νεογνά, υπό  την  επίβλεψη και καθοδήγηση μεντόρων-καθηγητών  ή επαγγελματιών υγείας.

Αξιολόγηση φοιτητών

Αξιολόγηση του θεωρητικού μέρους (ΘΜΜ) του μαθήματος:

Η τελική εξέταση  του  μαθήματος  γίνεται γραπτά  ή/& προφορικά, όταν ολοκληρωθεί ο συνολικός αριθμός των διαλέξεων, σε θέματα που περιέχονται στο περιεχόμενο του μαθήματος και της διαλέξεις. Οι φοιτητές/τριες απαντούν σε ένα σύνολο ερωτήσεων :

α. σύντομης απάντησης είτε,

β. διεξοδική ανάλυση και ανάπτυξη της θέματος είτε,

γ. αξιολόγηση και κριτική ανάλυση της κλινικού σεναρίου (casestudy) είτε,

δ. ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής είτε,

ε. συνδυασμό των παραπάνω.

Η βαθμολογία του θεωρητικού μέρουςεκφράζεται με την κλίμακα από μηδέν έως δέκα (0-10). Βάση επιτυχίας της  γραπτής εξέτασης είναι  το πέντε  (5).

Αξιολόγηση του κλινικού μέρους (ΚΜΜ) του μαθήματος (κλινική και εργαστηριακή άσκηση):

Α) Αξιολόγηση του φοιτητή στο κλινικό πεδίο  γίνεται από τον εκπαιδευτή

  • μέσω παρατήρησης για την ανάπτυξη και εφαρμογή των κλινικών δεξιοτήτων, την ανάληψη πρωτοβουλιών, την απόκτηση τεχνογνωσίας και τη συνεργασία με τον εκπαιδευτή,

ή /και

  • γραπτής εργασίας.

Β) Προφορική εξέταση από τον εκπαιδευτή.

Η βαθμολογία του κλινικού μέρους (ΚΜΜ) εκφράζεται με την κλίμακα από μηδέν έως δέκα (0-10) και προκύπτει από το άθροισμα του βαθμού της παρατήρησης (ή/και γραπτής εργασίας) και του βαθμού της προφορικής εξέταση διαιρεμένα στα δυο. Βάση επιτυχίας του κλινικού μέρους είναι το πέντε (5). Εάν ο φοιτητής λάβει βαθμό μικρότερο του πέντε οφείλει να επαναλάβει το κλινικό μέρος του μαθήματος. 

Ο/Η  φοιτητής-τρια  δεν έχει δικαίωμα  για εξέταση και βαθμολόγηση  στο κλινικό μέρος του μαθήματος  εάν  δεν  έχει παρακολουθήσει  το 80% των υποχρεωτικών ωρών. Στην περίπτωση αυτή  επαναλαμβάνει  μέρος του  κλινικού μέρους του μαθήματος, εφόσον υπάρχει δυνατότητα, μέχρι να  φθάσει το 80% των  προβλεπομένων ωρών.

Εάν έχει παρακολουθήσει λιγότερο από το 60% των προβλεπόμενων ωρών υποχρεούται να  επαναλάβει όλη  την  κλινική   και εργαστηριακή άσκηση.

Ο βαθμός του μαθήματος (ΒΜ) εξάγεται από τον κανόνα:

Βαθμολογία (ΘΜΜ) + Βαθμολογία (ΚΜΜ)=(ΒΜ/:2.

Η γλώσσα αξιολόγησης είναι η ελληνική.

Οι  βαθμοί  (ΘΜΜ)  και  (ΚΜΜ) συμψηφίζονται, όταν  ο φοιτητής/τρια  έχει εξασφαλίσει   τη βάση τόσο για το (ΘΜΜ) , όσο και για τα (ΚΜΜ) του μαθήματος.

Εάν έχει αποτύχει στο κλινικό μέρος του μαθήματος (ΚΜΜ) το επαναλαμβάνει .

Τα κριτήρια αξιολόγησης των φοιτητών είναι ρητώς προσδιορισμένα και εμπεριέχονται: α) στην ηλεκτρονική πλατφόρμα (e-class), στην οποία έχουν πρόσβαση όλοι φοιτητές με την δήλωση του μαθήματος και β) σε καρτέλες αξιολόγησης που χορηγούνται της φοιτητές κατά την έναρξη του μαθήματος.

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ελληνική:

  1. 1. Κώσταλος Κ. (2005). Νεογέννητο Υψηλού Κινδύνου. Εκδ. Λίτσα. Αθήνα.
  2. 2.GoetzmanB. &WennbergR. (2002). Εγχειρίδιο Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών. Επιμέλεια: Γ. Ανδρουλάκης. Εκδ. Παρισιάνου.
  3. 3.Loedermilk D.L. & Perry S.E. (2006). Maternity Nursing. Mosby,SixthEdition Νοσηλευτική μητρότητας. Μετάφραση-επιμέλεια Λυκερίδου Α., Δελτσίδου Α., Εκδ. Λαγός.
  4. LissauerT. &FanaroffA. (2010). Νεογνολογία με μια ματιά. Επιμέλεια: Σ. Σωτηρίου. Εκδ. Παρισιάνου.
  5. Levene I.M., Tudehope D.I., Thearly M.J. (2006). Βασικές αρχές Νεογνολογίας. Επιμέλεια Βελιώτης Χ.Ν. Εκδ. Παρισιάνου.
  6. Στεργιόπουλος Κ. (2002) Νεογνολογία.Eκδ. Λίτσας.

Ξενόγλωσση:

  1. Boxwell G. (2010) Neonatal Intensive Care Nursing. 2nd ed, Routledge, Taylorand Francis Group.
  2. Chapman L. and Durham R. (2010) Maternal-Newborn Nursing. The Critical Components of Nursing Care. E. & A. Davis Company, Philadelphia.
  3. Cloherty J., Eichenwald E., and Stark A. (2007) Manual of Neonatal Care (Lippincott Manual Series (Formerly known as the Spiral Manual Series). Lippincott Williams and Wilkins.
  4. Gardner L., Carter B.S.,  Enzman-Hines M. I.,  Hernandez J. A. (2016) Merenstein & Gardner’s Handbook of Neonatal Intensive Care, 8th Edition. Elsevier Inc. China.Kenner C., Lott J.W. (2016) Neonatal Nursing care Handbook: Sn Evidence-Based approach to Conditions and Procedures, 2nd Springer Publishing Company. NY
  5. Kenner C., Lott J.W. (2016) Neonatal Nursing care Handbook: Sn Evidence-Based approach to Conditions and Procedures, 2nd Springer Publishing Company. NY
  6. London M.L., Ladewig P.W., Davidson M.C., Ball J.W., Bindler R.C., Cowen K.J. (2015). Maternal & Child Nursing Care. (4th Edition). Pearson Education. London
  7. Mimouni &Koletzko B. (2017). Human Milk for Preterm Infants, An Issue of Clinics in Perinatology, 1st Edition. Elsevier.
  8. Philip W. (2011) Intensive Care Nursing: A Framework for Practice. 3rd Revised edition. Routledge, Taylor & Francis Group.
  9. Perry E. , Hockenberry M.J. , Lowdermilk D.L. , Wilson D . (2013) Maternal ChildNursing Care. 5th Edition. Elsevier, Mosby, Canada.

Συναφή επιστημονικά περιοδικά:

  • Acta Paediatrica
  • Advanced Practice in Neonatal Nursing
  • Advances in Neonatal Care
  • American Journal of Critical Care
  • ANZJOG – Neonatal Care & Stillbirth
  • British Journal of Midwifery
  • Clinics in Mother and Child Health
  • Critical Care
  • Critical Care Nurse
  • Critical Care Nursing
  • Infant Journal
  • Intensive & Critical Care Nursing
  • International Journal of Pediatrics & Neonatal Care
  • JAMA Pediatrics
  • Journal of Child Health Care
  • Journal of Critical Care
  • Journal of Emergency Nursing
  • Journal of Human Lactation
  • Journal of Neonatal Nursing
  • Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing
  • Journal of Reproductive & Infant Psychology
  • Midwifery
  • Neonatal Assessment
  • Neonatal Intensive Care
  • Neonatal Intensive Care Nursing
  • Neonatal Network. The journal of Neonatal Nursing
  • Newborn and Infant Nursing Reviews
  • Nursing for Women’s Health
  • Nursing Research & Practice
  • Pediatrics
  • Pediatrics and Neonatal Nursing
  • Perinatal Death & Bereavement
  • The American Journal of Maternal/Child Nursing
  • The Journal of Perinatal & Neonatal Nursing
  • The Lancet
  • World Journal of Critical Care Medicine