Μαιευτική Φροντίδα Φυσιολογικού Τοκετού

Κωδικός Μαθήματος:

Μ-5010

Semester:

Ε' Εξάμηνο

Κατηγορία:

Υποχρεωτικά ( ΜΕ )

Ώρες:

3 Θεωρία +4 Κλινική Άσκηση+4 Ασκήσεις Πράξεις

Μονάδες ECTS:

10

Καθηγητές Μαθήματος

Λυκερίδου Αικατερίνη

Περίγραμμα

ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

  1. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΟΛΟΓΙΑ
  2. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΥΗΣΗΣ

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Μαθησιακά αποτελέσματα

Σκοπός του μαθήματος είναι να  αποκτήσουν οι φοιτητές /φοιτήτριες ολοκληρωμένη επιστημονική γνώση για τη φυσιολογία  και  εξέλιξη  του ομαλού τοκετού  καθώς  και την ενδεδειγμένη παρακολούθηση της κατάστασης του εμβρύου και της επιτόκου.

 Στόχος  του είναι να προσφέρει στους/στις φοιτητές/φοιτήτριες βασικές και ειδικές κλινικές γνώσεις και  δεξιότητες  ώστε  να παρακολουθούν  και  να πραγματοποιούν αυτοδύναμα φυσιολογικούς  τοκετούς σύμφωνα  με τα  επαγγελματικά  τους  δικαιώματα.

Μετά  την επιτυχή  ολοκλήρωση  του μαθήματος  οι φοιτητές /φοιτήτριε  θα είναι ικανοί να:

  • Κατανοούν το μηχανισμό του    τοκετού και τις  φυσιολογικές  αλλαγές   που  συμβαίνουν    κατά τη διάρκεια   των   σταδίων  εξέλιξης   του.
  • Αναγνωρίζουν τα σημεία έναρξης του  φυσιολογικού τοκετού.
  • Παρακολουθούν αυτόνομα την επίτοκο  και  εφαρμόζουν την κατάλληλη μαιευτική φροντίδα  και   μεθόδους   ανακούφισης  του πόνου  του τοκετού.
  • Ελέγχουν και αξιολογούν την   κατάσταση  του εμβρύου   και τη λειτουργία της  μήτρας, με τη χρήση σύγχρονων  τεχνολογικών  μέσων (ηλεκτρονική  παρακολούθηση).
  • Εκτελούν αυτόνομα φυσιολογικό    τοκετό, περινεοτομία  και συρραφή  αυτής .
  • Εξετάζουν τη λεχώνα και το νεογνό μετά τον τοκετό και εφαρμόζουν την   ανάλογη  μαιευτική  φροντίδα.
  • Διακρίνουν έγκαιρα αποκλίσεις   από  το  φυσιολογικό και   λαμβάνουν  τα απαραίτητα μέτρα  αντιμετώπισης.

Γενικές ικανότητες

  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας
  • Επίδειξη   ετοιμότητας, αυτοκυριαρχίας   και  μεθοδικότητας
  • Ανάληψη πρωτοβουλιών
  • Λήψη ευθύνης

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Θεωρητικό  μέρος του μαθήματος.

1.Ανατομία της γυναικείας πυέλου (τύποι πυέλου) και του εμβρυϊκού κρανίου. 2.Φυσιολογία του τοκετού.

  • Έννοια του φυσιολογικού  τοκετού
  • Αίτια έναρξης   του  τοκετού
  • Ενδείξεις   έναρξης     του τοκετού.
  • Παράγοντες που επηρεάζουν  τον τοκετό: σχήμα,  προβολή, θέση, στάση, μέγεθος  εμβρύου, ύψος προβάλλουσας   μοίρας  εμβρύου, πυελογεννητικός  σωλήνας, θέση  επιτόκου, ετοιμότητα  μήτρας  και τραχήλου, ψυχολογική   προετοιμασία  επιτόκου.
  • Στάδια και διάρκεια του τοκετού.
  • Προσαρμογή του μητρικού και εμβρυϊκού οργανισμού στις ανάγκες του τοκετού.
  • Μηχανισμός του τοκετού σε πρόσθια ινιακή  προβολή .

3.Αντίληψη του πόνου του τοκετού.

  • Φαρμακευτικές και εναλλακτικές μέθοδοι ανακούφισης του πόνου.

4.Μαιευτική φροντίδα κατά  το  1o στάδιο του τοκετού.

  • Έλεγχος της κατάστασης του εμβρύου με ηλεκτρονική παρακολούθηση (μελέτη καρδιοτοκογραφήματος, φυσιολογικά και μη φυσιολογικά ευρήματα).
  • Κριτήρια  αξιολόγησης  της  κλινικής   κατάστασης  της  επιτόκου.
  • Κλινική αξιολόγηση της προόδου του τοκετού (κοιλιακή ψηλάφηση, κολπική εξέταση , Bishopscore ) – Διάγραμμα τοκετού.
  • Ρήξη υμένων αυτόματη –τεχνητή  (ενδείξεις προϋποθέσεις)

5. Διατροφή, περιβάλλον, επικοινωνία κατά τον τοκετό.

6. Εναλλακτικές στάσεις και θέσεις  στον  τοκετό.

7. Χορήγηση φαρμάκων στον  τοκετό.

8. Συνήθη  προβλήματα  κατά τη διάρκεια  του  1ου  σταδίου  του τοκετού και αντιμετώπιση.

9.Διαχείριση μαιευτικής φροντίδας κατά το   2ο στάδιο του τοκετού.

  • Πρόληψη ρήξεων στο περίνεο
  • Εκτέλεση φυσιολογικού τοκετού.

10. Διαχείριση μαιευτικής φροντίδας κατά το  3ο στάδιο  του  τοκετού. 

  • Έλεγχος ακεραιότητας  πλακούντα. 

11. Ενδείξεις εκτέλεσης   περινεοτομίας .

  • Ρήξεις στο περίνεο- κόλπο-ουρήθρα.
  • Επισκόπηση τραχήλου-  κόλπου 
  • Τοπική αναισθησία
  • Συρραφή περινέου  -κόλπου  μέχρι  ρήξεως   2ου  βαθμού.

12. Πρώτη κλινική εξέταση  νεογέννητου(Apgar Score)

  • Σταθεροποίηση της αναπνοής
  • Άμεση φροντίδα  του νεογέννητου
  • Προαγωγή του δεσμού  μητέρας   βρέφους.

13. Κλινική παρακολούθηση της λοχείας το πρώτο  2ωρο και μαιευτική  φροντίδα.

14.Ψυχολογική προσέγγιση  της επιτόκου από τη μαία και καθοδήγηση αυτής  κατά τον  τοκετό.

Εργαστηριακό μέρος του μαθήματος.

Α. Περιλαμβάνει   κλινική   άσκηση των φοιτητριών/φοιτητών, σε αίθουσες τοκετών, σε ομάδες στις κάτωθι δεξιότητες:

  1. Λήψη μαιευτικού ιστορικού
  2. Λεπτομερή φυσική  εξέταση  της  επιτόκου  και  κοιλιακή  ψηλάφηση.
  3. Παρακολούθηση και φροντίδα της  επιτόκου.
  4. Εκτίμηση της  κατάστασης  του εμβρύου  μέσω  ηλεκτρονικής  παρακολούθησης.
  5. Κολπική εξέταση της  επιτόκου  και εκτίμηση  της  εξέλιξης   του   τοκετού.
  6. Εφαρμογή μεθόδων  ανακούφισης  του  πόνου  του τοκετού.
  7. Εκτέλεση φυσιολογικού  τοκετού.
  8. Συρραφή περινεοτομίας.
  9. Έλεγχος πλακούντα.
  10. 1η πλήρη  κλινική  εξέταση  του νεογέννητου.
  11. Αξιολόγηση της  γενικής  του  κατάστασης   και  φροντίδα  αυτού.
  12. Εξέταση τις  λεχώνας και φροντίδα αυτής κατά  το  1ο  2ωρο  από τον  τοκετό.
  13. Ενημέρωση  του διαγράμματος  του τοκετού.

Β. Ασκήσεις πράξης:

Περιλαμβάνει επίδειξη και εφαρμογή τεχνικών και δεξιοτήτων σε προπλάσματα και εφαρμογή αυτών από τους/τις φοιτητές/φοιτήτριες.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Τρόπος παράδοσης: Πρόσωπο με πρόσωπο εκπαίδευση 

Θεωρητικό  μέρος του μαθήματος

Διαλέξεις, διαδραστική   διδασκαλία στην  τάξη και  επίδειξη μαιευτικών πράξεων σε προπλάσματα.

Εργαστηριακό μέρος μαθήματος:

Κλινική άσκηση  των φοιτητριών/φοιτητών  σε  Μαιευτήρια ή /και Μαιευτικές Κλινικές,   στην αίθουσα  τοκετών,  σε μικρές ομάδες  υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση  καθηγητών στην παρακολούθηση   και φροντίδα  επιτόκων  και στην εκτέλεση   φυσιολογικών  τοκετών.  

Χρήση τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνιών

  • Χρήση Powerpointpresentations.
  • υποστήριξη μαθησιακής διδασκαλίας μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class
  • Χρήση του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και της ιστοσελίδας του τμήματος για την επικοινωνία με τις/τους φοιτήτριες/φοιτητές.

Αξιολόγηση φοιτητών

Για το θεωρητικό  μέρος του μαθήματος

η αξιολόγηση  του  φοιτητή/τριας γίνεται με γραπτή εξέταση (ΓΕ) ή/& προφορική  εξέταση (ΠΕ) στο τέλος του εξαμήνου με  ερωτήσεις  ανάπτυξης  και κρίσεως σε ύλη  σύμφωνα με το αναλυτικό περιεχόμενο του μαθήματος  και τις παραδόσεις.

Γλώσσα εξέτασης  η  Ελληνική.

Η βαθμολογία  εκφράζεται με την κλίμακα από μηδέν έως δέκα (0-10).

Βάση  επιτυχίας   είναι το  πέντε(5).

Για  το  κλινικό μέρος  του μαθήματος   η αξιολόγηση  του φοιτητή/τριας, γίνεται  από τον  επιβλέποντα  την  κλινική    εκπαίδευση    καθηγητή/τρια   και αφορά  στην :

  1. Παρατήρηση ανάπτυξης δεξιοτήτων και τεχνογνωσίας κατά την κλινική παρακολούθηση   και  εξέταση επιτόκων  καθώς και εκτέλεση τοκετού (50%).
  2. Ενδιάμεση Προφορική αξιολόγηση της κατανόησης των φοιτητών στη διδαχθείσα ύλη (50%).

Βάση  επιτυχίας  της  κλινικής  αξιολόγησης  (ΚΑ) είναι το πέντε(5).

Ο  Βαθμός του μαθήματος (ΒΜ)  εξάγεται  ως εξής:

Βαθμός {(ΓΕ)+ Βαθμός (ΚΑ)}/2 = (ΒΜ)  

Με την  προϋπόθεση ο βαθμός της ( ΓΕ) να είναι  τουλάχιστον πέντε (5).

Οι  βαθμοί  ( ΓΕ)ή και (ΠΕ)  και  (ΚΑ) συμψηφίζονται, όταν  ο φοιτητής –τρια  έχει εξασφαλίσει   τη βάση τόσο για τη θεωρητική  εξέταση , όσο και για την κλινική αξιολόγηση(ΚΑ) του μαθήματος.

Εάν έχει αποτύχει στην (ΚΑ) επαναλαμβάνει την  κλινική  άσκηση.

Ο/Η  φοιτητής-τρια  δεν έχει δικαίωμα  για κλινική εξέταση εάν  δεν  έχει παρακολουθήσει  το 80% των προβλεπομένων υποχρεωτικών ωρών. Στην περίπτωση αυτή  επαναλαμβάνει  μέρος της κλινικής  εκπαίδευσης μέχρι να  φθάσει το 80% των  προβλεπομένων ωρών.

Εάν έχει παρακολουθήσει λιγότερο από το 60% των προβλεπόμενων ωρών υποχρεούται να επαναλάβει όλη την  κλινική  άσκηση.

Τα κριτήρια αξιολόγησης των φοιτητώντριών  είναι ρητά προσδιορισμένα, εμπεριέχονται στη ηλεκτρονική πλατφόρμα (e-class), στην οποία έχουν πρόσβαση όλοι φοιτητές με τη δήλωση του μαθήματος.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Για το θεωρητικό μέρος του μαθήματος:

Η αξιολόγηση του/της φοιτητή/φοιτήτριας γίνεται με γραπτή εξέταση (ΓΕ) ή/& προφορική εξέταση (ΠΕ) στο τέλος του εξαμήνου με ερωτήσεις ανάπτυξης και κρίσεως σε ύλη σύμφωνα με το αναλυτικό περιεχόμενο του μαθήματος και τις παραδόσεις.

Γλώσσα εξέτασης η Ελληνική.

Η βαθμολογία εκφράζεται με την κλίμακα από μηδέν έως δέκα (0-10).

Βάση επιτυχίας είναι το πέντε(5).

 

Για το εργαστηριακό μέρος (ΕΑ) του μαθήματος:

Α. Κλινική άσκηση (ΚΑ) – 80%:Η αξιολόγηση του φοιτητή/τριας, γίνεται από τον επιβλέποντα της κλινικής εκπαίδευσης  καθηγητή/τρια και αφορά στην:

Α1.Παρατήρηση ανάπτυξης δεξιοτήτων και τεχνογνωσίας κατά την κλινική παρακολούθηση και εξέταση επιτόκων καθώς και εκτέλεση τοκετού.

Α2.Ενδιάμεση Προφορική αξιολόγηση της κατανόησης των φοιτητών στη διδαχθείσα ύλη.

Υπολογίζεται από το άθροισμα της Α1+Α2= βαθμός ΚΑ/2 (δια δύο).

Β. Ασκήσεις πράξης (ΑΠ) – 20%:

  • Η αξιολόγηση του/της φοιτητή/φοιτήτριας γίνεται με προφορική εξέταση τους  και με αξιολόγηση της απόκτησης και εφαρμογής  των δεξιοτήτων που διδάχθηκαν στα προπλασματα.

 

Ο βαθμός του εργαστηριακού μέρους του μαθήματος υπολογίζεται ως εξής: βαθμός (ΚΑ)x80% + βαθμός (ΑΠ)x20%=(EA)

Βάση επιτυχίας του εργαστηριακού μέρους του μαθήματος (ΕΑ) είναι το πέντε(5).

Ο βαθμός του μαθήματος (ΒΜ) εξάγεται ως εξής:

Βαθμός {(ΓΕ) ή/& (ΠΕ)+ Βαθμός (ΕΑ)}/2 = (ΒΜ)

Με την προϋπόθεση ο βαθμός της ( ΓΕ) να είναι τουλάχιστον πέντε (5).

Οι βαθμοί (ΓΕ)ή/& (ΠΕ) και (ΕΑ) συμψηφίζονται, όταν ο/η φοιτητής /φοιτήτρια έχει εξασφαλίσει τη βάση τόσο για τη θεωρητική εξέταση, όσο και για το εργαστήριο (ΕΑ) του μαθήματος.

Εάν έχει αποτύχει στην (ΚΑ) επαναλαμβάνει το εργαστήριο.

Ο/Η φοιτητής/φοιτήτρια δεν έχει δικαίωμα για εξέταση του εργαστηρίου εάν δεν έχει παρακολουθήσει το 80% των προβλεπομένων υποχρεωτικών ωρών. Στην περίπτωση αυτή επαναλαμβάνει μέρος της κλινικής άσκησης μέχρι να φθάσει το 80% των προβλεπομένων ωρών.

Εάν έχει παρακολουθήσει το 60% ή λιγότερο των προβλεπόμενων ωρών υποχρεούται να επαναλάβει όλο το εργαστήριο.

Τα κριτήρια αξιολόγησης των φοιτητών είναι ρητά προσδιορισμένα, εμπεριέχονται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα (e-class), στην οποία έχουν πρόσβαση όλοι οι φοιτητές/φοιτήτριες  με τη δήλωση του μαθήματος ή/& στην ιστοσελίδα επικοινωνίας του τμήματος με τους φοιτητές.

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ελληνική Βιβλιογραφία:

  1. L. – PerryS.E. Μετάφραση-Επιμέλεια: Λυκερίδου Α. – Δελτσίδου Α. (2006). Νοσηλευτική Μητρότητος. Εκδ. Λαγός 
  2. GaugeS. HedersonC (2008) Μετάφραση –Επιμέλεια: Λυκερίδου Α, Γουρουντή Κ. Καρδιοτoκογραφία – Εύκολη Προσέγγιση.   Εκδ.  Λαγός.
  3. Chapman V., Charles C. (2018) The Midwife’s Labour and birth Handbook. Eπιμέλεια Λυκερίδου Αικ. & Σαραντάκη Α. Εκδόσεις Κωνσταντάρας.

Ξενόγλωσση Βιβλιογραφία:

  1. Cohen WR, Friedman EA (2011) Labor and Delivery Care: A Practical Guide,
  2. Cydney Afriat Meniham-Ellen Kopel Zottoli(2001).Electronic FetalMonitoring,Concepts and Applications.Lippincott.
  3. Dot Stable. (2000).Physiology in Childbearing,Bailliere Tindall.
  4. Macones GA. (2015). Management of Labour and Delivery, Wiley- Blackwell.
  5. Mavis Kirkham. (2004). Informed Choice in Maternity Care.Palgrave.
  6. Marshall J., Raynor M. (eds) (2014) Myles Text Book for Midwives, (16th edn), Churchill Livingstone.
  7. Shad Deering (2009).A Practical Manual to Labour and Delivery for MedicalStudents and Residents, Xlibris Corporation, USA.
  8. Simkin P.andAncheta R. (2005).The Labor Progress Handbook. Publ.Blackwell.
  9. Walsh D.(2011) Evidence and Skills for Normal Labour and Birth: A Guide for Midwives, Routledge.